احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
212
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
كه چرا اقدام بحبس و تبعيد مفسدينى كه مشغول اخلال در امور دولت هستند نمينمايد ميگفت اين اشخاص بتفتين بين وزراء اكتفا نكرده در ميان حزب دمكرات هم كه پشتيبان حقيقى كابينه مستوفى الممالك است نيز دو دستگى ايجاد نمودهاند اعلاميه حزب دمكرات كه ذيلا نقل مىشود مؤيد اين معنى مىباشد : ميرزا ابراهيم خان حكيم الملك تولد در تبريز سال 1288 قمرى - مكرر وزير و نخستوزير و وزير دربار بوده و فعلا سناتور است بياننامه فرقه دمكرات ايران « هممسلكان محترم اوضاع مملكت بس پريشان و خاك پاك نياكان ايرانيان بيش از پيش عرصه تاخت و تاز و هرلحظه دچار تهديد قشون اجانب است . موقعيت سياسى مملكت از زمان نشر انتباه نامه اخيرا تا امروز علاوه بر آنكه بهبودى حاصل ننموده بدرجات سختتر و آشفتهتر گرديده خائنين داخلى با تحريك و تأييد دشمنان خارجى بانواع فساد كارى مشغول و جماعتى از هموطنان سادهلوح را آلت پيشرفت مقاصد منفعت - پرستانه خويش قرار داده آتش فساد را در نقاط مملكت مشتعل نمودهاند مفسدين مركز بوسيلهء تطميع و تشويق خارجه دقيقهء از نيرنكبازى آسوده ننشسته دامنه اغتشاشات را هرلحظه وسعت ميدهند . مبرهن است كه دشمنان خارجى براى نيل به مقصود دو طريق مؤثرى اختيار كرده و با سرعت زياد راه موفقيت خود را ميپيمايند . اول خنثى نمودن قواى اقتصادى و دفاعى مملكت كه از ديرگاهى بوسيله تضييقات مادى و معنوى در ميان كليه عناصر عامله و كاركنان دو اثر مملكتى شروع و بدرجه مؤثرى رسانيدهاند دوم تضعيف و تحليل قواى روحيه ملى بدستهاى فسادكارانه خائنين داخلى بقسميكه بدون احتياج باعمال هيچگونه قواى مادى ديگر اثرى از قواى ملى باقى نمانده تا كار مملكت به جائى رسد كه استيلاى كامل براى آن از مسائل طبيعى و سهل الوقوع گردد . هموطنان عزيز امروزه چنان كه ميبينيم پليتيك خارجه در ايران مرحله اوليه را طى كرده قواى اقتصادى و دفاعى ما را كاملا خنثى و مفلوج و دچار يك توقف حركتناپذيرى ساخته است و همچنين ديده مىشود كه اخيرا با يك فعاليت فوق التصورى عناصر فاسده را بوسيله مواعيد مختلفه در مركز و ولايات پروانهوار بدور خود جمع و با يك سرعت برقى بقواى روحيه ما حملهور مىباشد خوشبختانه دشمن در مرحله ثانى موفقيت حاصل نكرده و هنوز مبارزه حيات و مماتى در ميان است و عناصر صالحه ملى با يك جانفشانى قابل تقديرى در مقابل مهاجمات دشمن پافشارى مينمايند .